ಮುನಿಸುವ್ರತ

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದವರಲ್ಲದೆ ಹರಿವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಬ್ಬರು ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು — ನೇಮಿನಾಥರದೂ ಇದೇ ವಂಶ.

ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಸಂಗ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಪಯಣ. ಇಂದಿನ ಗುಜರಾತಿನ ಭರೂಚ್ ಆದ ಭೃಗುಕಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಲಿಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮುನಿಸುವ್ರತರು ರಾಜಗೃಹದಿಂದ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ವಿಹಾರ ಮಾಡಿ ಬಂದು ಆ ಕುದುರೆಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಸ್ಮರಣೆಯಾಯಿತು; ಭಯದಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟು ದೇವನಾಗಿ ಜನಿಸಿತು; ಆ ದೇವನು ಮರಳಿ ಬಂದು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಕುದುರೆಗೆ ಬೋಧೆಯಾದ ಸ್ಥಳವಾದ ಆ ತಾಣವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅಶ್ವಾವಬೋಧ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಜೈನ ರಾಮಾಯಣವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಮಲಸೂರಿಯ ಪಉಮಚರಿಯದಲ್ಲಿ ರಾಮ (ಪದ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು) ಎಂಟನೆಯ ಬಲದೇವ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂಟನೆಯ ವಾಸುದೇವ, ರಾವಣ ಎಂಟನೆಯ ಪ್ರತಿವಾಸುದೇವ. ರಾವಣನು ಒಬ್ಬ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಜೈನ ಶ್ರಾವಕ; ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಒಂದೇ ಕಷಾಯದಿಂದ ಅವನು ಪತನ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ರಾಮನಲ್ಲ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕೊಲ್ಲದ ರಾಮನು ಮುಂದೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಮುನಿಯಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಸೀತೆ ಆರ್ಯಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.